Archief van
Categorie: Blog

Opgelicht worden

Opgelicht worden

Een verhaal van donker en licht

Elk jaar komt het weer terug, het verhaal van kerst. Het verhaal dat vertelt over licht dat straalt in het donker. En elk jaar is het goed om je er weer op te bezinnen. Wat maakt jouw bestaan donker en waar licht het weer op? Het donker kennen we wel – daar worden we dagelijks mee geconfronteerd. We leven in een wereld met grote problemen op veel uiteenlopende terreinen. Mensenhandel, vluchtelingenproblematiek, milieuproblemen, oorlogen, verkrachtingen en onrecht. Dichtbij huis: ruzies in familie en/of gezin, gebrokenheid en kwetsbaarheid. ‘Gewoon’: moeizame relaties, gezondheidsproblemen, last van overmatige stress (burn-out), problemen op het werk of gevoelens van zinloosheid. Het is maar een greep van ‘duisternis’. Donkerheid in het leven van alle dag.

Opgelicht worden

Deze duisternis kan anders worden – kan worden OPGELICHT – met helder licht. Wij zijn zelf lang niet altijd een licht voor elkaar in de ervaren duisternis. Maar we kúnnen wel licht opvangen en doorgeven. Dát is wat de evangelist Johannes brengt als positieve boodschap, in Bijbelse termen ‘evangelie’ genoemd. Lees het in Johannes 1: 1-14 (Klik voor verschillende Bijbelvertalingen op: NBV, Bijbel in Gewone Taal of Naardense Bijbel).
Deze man vertelt een verhaal over Johannes (met bijnaam de Voorloper of de Doper) die mensen attendeert op een Licht (in de persoon van Jezus) dat zijn werk doet! Deze Johannes is een mens met een betekenisvolle naam. Johannes betekent ‘God is genadig’, dat wil zeggen ‘God staat liefdevol ten opzichte van mensen’.

Licht heeft impact

Hij wijst mensen in zijn omgeving op een bijzondere mens die hem fascineert: Jezus! Zijn naam betekent ‘God redt’. Als er iets in het leven belangrijk is, is het die liefdevolle en reddende houding. En dat blijkt niet alleen een woord of een beschrijving te zijn, maar het is een daadwerkelijk gebeuren. Dat laat Jezus in zijn manier van leven zien. De woorden ‘woord’ en ‘daad’ worden in het Hebreeuws met hetzelfde woord aangeduid. En die gedachtewereld speelt in dit verhaal over donker en licht dat Johannes de evangelist vertelt, een belangrijke rol. Hij beschrijft een wereld met veel duisternis, maar waarin die duisternis het licht van de Liefde niet opslokt. Het is een wereld waarin het licht juist steeds groter wordt. Dat gebeurt daar waar mensen zich verbonden voelen met God als Bron van licht en Liefde. Daar ga je ervaren dat je zelf een kind van deze Liefde bent! Je bent zelf een mens van woord en daad. Je leert steeds meer liefdevol om te gaan met jezelf, met de ander/Ander en de natuur. En dat is de basis van een goed leven. Daarmee gaan we de problemen in de wereld dichtbij en ver weg merkbaar kleiner maken! Want licht heeft impact op duisternis! Kerst is het verhaal van het licht dat aanstekelijk is. Dat je daadwerkelijk lichter laat leven geïnspireerd door Liefde en aandacht.

Goed is beter dan perfect

Goed is beter dan perfect

Wanneer ben je zelf goed (genoeg)?

Ik ben christelijk opgevoed met een voor mij funeste dogmatiek (geloofsleer) die mij zei dat ik niet goed was zoals ik was. Ik was volgens zondag 1 van de Heidelbergse Catechismus geneigd tot alle kwaad en niet in staat tot enig goeds. Een idee dat ik nooit heb kunnen onderschrijven. Nooit heb ik het gevoel gehad dat dat klopte en dat dat werkelijk bij het christelijke geloof hoorde. Het ondermijnt volgens mij namelijk je hele mens-zijn: dat je mag zijn wie je bent met al je kwaliteiten en ook al je gebreken. Als je ‘gewoon’ jezelf mag zijn, ben je op die manier een mooie mens en waardevol. En jezelf ben je niet in perfectie, maar met je gewone menselijke fouten, je eigen eigenaardigheden.

Beeld: Annet Hogenbirk

Calvinistische samenleving

Veel mensen worden door anderen afgerekend op wat ze niet perfect beheersen. Misschien zijn we daarmee nog steeds behoorlijk calvinistisch in onze samenleving. Je wordt beoordeeld op wat je niet (helemaal) goed doet, in plaats van wat je juist wel goed doet. En het ergste daarbij is: je gaat jezelf ook op die manier bekijken. Je bekritiseert jezelf steeds opnieuw. Alles wat je denkt en doet kan toch altijd wel iets beter?! Kritisch op jezelf zijn en voor perfectie gaan kan wel een drijvende kracht naar succes zijn. En het kan mooie resultaten opleveren. Met hoge punten slagen, wie weet wel cum laude! Een betere positie op de arbeidsmarkt krijgen. Gezien worden. Het allemaal beter voor elkaar hebben. Maar word je van voortdurend perfectionisme wel echt gelukkig?
Altijd alles maximaal goed willen doen, dus perfect: je kunt er zo rusteloos van worden. Het geeft stress en ontevredenheid. Een gevoel van nooit klaar te zijn. Wanneer is ‘goed’ ook goed genoeg? Wanneer kun je en mag je gewoon in het moment leven en dat wat IS omarmen? Er gewoon ZIJN?

Meditatie helpt

Meditatie heeft mij geleerd dat ik mijzelf mag zijn. Elke dag opnieuw de tijd en rust nemen om te ervaren wat er in jezelf omgaat – je gedachten en gevoelens en ook je onrust. Ze bekijken en ze neerleggen als een geschenk aan de Liefde (God, de Bron, het Universum), ook al zijn ze niet altijd prettig of mooi. Ik mediteer zelf elke ochtend een half uur en lees een korte (Bijbel)tekst ter inspiratie. Ik ervaar deze stiltemomenten als oases van rust, waarin ik mij steeds weer oefen me te openen voor het binnenkomen van de Liefde in mij. Mijn geloof is erdoor veranderd: het is meer gaan stromen en een kracht geworden in mijn dagelijks leven. Ik ben anders gaan kijken naar mijzelf, naar anderen en naar God. Ik geloof in God als een bron van Liefde, die mensen met zichzelf verbindt en met anderen om hen heen. Ik ben mijn eigen spiritualiteit meer gaan beleven als een liefdevolle band met de Ander, God als een mysterie, en toch ook tastbaar aanwezig in Liefde in ons bestaan. De voorbeelden van Jezus’ leven spreken mij hierin aan.

Persoonlijk verhaal

Deze blog schrijf ik persoonlijker dan gewoonlijk. Ik beschrijf deze keer mijn eigen ervaringen, omdat ik in mijn werk als coach/geestelijk begeleider en pastoraal predikant merk hoeveel mensen er tegen zichzelf aanlopen en zichzelf afbranden. Ik zie wat het aan veranderingen teweegbrengt als mijn gesprekspartners de liefdevolle aandacht binnen laten komen en ermee aan de slag gaan. De kracht die er ontstaat als je anders tegen jezelf leert aankijken is verrassend mooi. Deze geeft steeds meer Zin in het (jou/mijn) Leven!

Rituelen

Rituelen


Zijn rituelen goed voor jou?

Een van mijn zonen maakt op vrijdagavond een knoflooksausje klaar. Elke vrijdag opnieuw. Voor ons een markering dat het weekend is. Het geeft ons een tevreden gevoel: gezellig samen te zijn en chips of paprika in zijn zelfgemaakte sausje te dopen. Zonder dat missen we echt iets! Rituelen markeren momenten van extra aandacht in je leven: we hebben dagelijkse rituelen en rituelen op de grote momenten.
Afspreken met een drukke vriendin om samen te wandelen en daarna uitgebreid thee met elkaar drinken: het is een halfjaarlijks ritueel waarnaar ik elke keer uitkijk. Het hoort bij elkaar: die thee en dat wandelen. Het is een symboliseren van onthaasten voor ons allebei. Tijd hebben voor elkaar en voor onszelf.

Dagelijks

Elke morgen steek ik mijn kaars aan als ik ga mediteren. Een markering van een heilig – apart gezet – moment voor mij! Zonder meditatief half uurtje het ik het gevoel dat ik mezelf verwaarloos. En die kaars staat voor mij voor het licht in mijn leven. Aandacht voor het goede. Ik noem bij het aansteken van die kaars geregeld de naam van iemand die dat licht zo nodig heeft. Een wens van licht voor een ander, een klein gebed. Inmiddels heb ik bij de kaars twee zelf geschilderde iconen staan die door het licht opgelicht worden. Ik kijk ze aandachtig aan: de blik die mijn Johannes en Maria hebben verbindt mij met een wereld en een God van Liefde. Hun gezichten weerspiegelen liefde en geduld en trouw. Ze laten zich niet onderuit halen door het leed in hun leven dat hun treft door het overlijden van Jezus. Hun verhaal is universeel. Welke mens heeft niet in het leven met verdriet te maken? Zij krijgen als opdracht van de lijdende Jezus goed voor elkaar te zorgen. Die verbinding met de ander – een mens op je pad en in je leven – die maakt dat hun verhaal elke dag weer mijn verhaal is. Het is mijn eigen keuze om deze iconen neer te zetten en daar aandacht aan te besteden. En staan ze er niet – ik ben met Johannes nog bezig om hem af te schilderen – dan mis ik ook werkelijk iets. Dan voelt het leeg en kaal op die plek.

Kiezen

Iedereen kiest zijn eigen dagelijkse rituelen. En samen delen we er een aantal. De meesten van ons die een relatie hebben zullen hun partner kussen als zij of hij thuis komt of als hij of zij zelf weg gaat. Je laat even weten dat je de ander ziet en belangrijk vindt. Van een aantal rituelen zijn we ons niet meer zo bewust, omdat we ze zo vaak uitvoeren. We missen ze pas echt als we er niet meer aan toe komen. En het kan ook zijn dat we niet de tijd nemen voor rituelen: we gaan haastig onze weg en gunnen onszelf (en anderen) niet de tijd om aandachtig momenten vorm te geven. Juist in een tijd waarin we het vaak te druk hebben en soms zelfs burn-out-klachten hebben, is het goed om eens even stil te staan bij de kracht van rituelen voor onszelf. Misschien kunnen we wat rustpunten aan ons (dagelijks) leven toevoegen?

Eilandje van rust

Binnenkort hebben we weer een Ontmoeting Thuis. Deze keer over rituelen, omdat ze je helpen bij leven leiden in balans. Eigenlijk kan geen mens zonder rituelen, denk ik. Je steekt een kaarsje aan bij een foto van een overledene, je brengt een toast op een jarige uit, je tuigt een kerstboom op, je laat je huwelijk inzegenen en je bereidt een uitvaart voor een geliefde met aandacht voor. En er zijn nog tal van rituelen die we uitvoeren. Dat doen we niet altijd even bewust; we kunnen ze al lang hanteren. Maar er is een moment geweest waarop we een keuze hebben gemaakt. We hebben bepaald dat we aandacht willen besteden aan iets specifieks. En we bepalen daar zelf onze vaste momenten voor. Dat werkt ook goed voor onszelf: het geeft rust om tijd vrij te maken voor wat een plek verdient in je leven. Je geeft er daardoor meer aandacht aan en je beseft op zo’n moment weer wat het voor je betekent. Een eilandje van rust in ons vaak zo drukke bestaan!