Archief van
Categorie: Blog

Icoon van Johannes de Evangelist van het Zwijgen

Icoon van Johannes de Evangelist van het Zwijgen

Tweemaal Johannes de evangelist

Afgelopen maand (september ‘21) heb ik deelgenomen aan twee iconenschilderweken. Bij beide werd Johannes de Evangelist als de te schilderen icoon genomen. De eerste icoon schilderde ik in kasteel Hernen bij mijn Roemeense iconendocent Cristinel Paslaru. Hij schildert al zo’n 25 jaar iconen in Byzantijnse stijl en op heel verfijnde wijze. Bij hem heb ik al meer inspirerende cursussen gedaan. Ook deze cursus leverde mij een leerzaam en verstillend schilderproces op.

Met goud versieren

Ik wilde – naast het verfijnen van mijn schildertechniek – graag meer goudbewerkingstechnieken leren. En daarom werd ik door mijn docent uitgenodigd de lijst van mijn icoon met goud te versieren. Een zeer aandachtig en geduldig werk. Eerst nam ik het versiermotief over op een overtrekpapier. Vervolgens zette ik het met carbonpapier over op mijn paneel. Daarna trok ik de lijnen nog met potlood over en kraste ze in in de krijtlaag.

Vervolgens kon ik bezig met het opbrengen van goud. Eerst bracht ik een paar lagen schellak aan op de ingekraste rand (en op de aureool). Vervolgens schuurde ik dit glad en bracht ik er een laagje mixtion (lijmlaag) op aan. Na een aantal uren kon ik daarop de blaadjes bladgoud leggen en zachtjes met een watje in de kraslijnen inkloppen. Hierna schilderde ik het motief in, corrigeerde delen waar de verf nog niet dekkend was en lakte het geheel af met een laag schellak. Daarna werkte ik de laag weer bij, want er was weer wat verf door de schellak meegetrokken en daarna verniste ik de rand nogmaals.

Vrij zijn is dat vakantie?

Geduldig was ik hiermee urenlang (en meer dan dat: een paar dagen) bezig. Een icoon schilderen is voor mij een tijdloos proces. Mijn hart is gericht op het zo mooi mogelijk maken van mijn icoon. Mijn mondhoeken krullen omhoog. Mijn gedachten zijn leeg of vrij, hoe moet ik het noemen. Ik voel een grote ruimte in mij omdat ik met (het creëren van) een prachtige wereld bezig ben.
Vóór deze schilderweek wenste een vriendin mij een fijne vakantie. Dat haakte bij mij. Ik had zelf niet het gevoel dat ik op vakantie ging: ik ging intensief bezig en dingen leren. Maar na verloop van tijd in deze week had ik het gevoel dat ze toch gelijk had: vacare – waar ons woord vakantie vandaan komt – is ‘leeg zijn’. En ja, ik was leeg voor deze icoon. Ik was helemaal beschikbaar. Ik voelde me vol overgave voor deze icoon.

Zwijgen

Na het leggen van het goud ging ik ‘mijn’ Johannes schilderen. De gekozen afbeelding voor onze cursus was ‘Johannes de Evangelist van het Zwijgen’. Als deelnemers aan deze cursus hadden we vooraf als voorbeeld verschillende afbeeldingen van oude iconen met deze voorstelling gekregen. Ik had er zelf nog meer op internet opgezocht en thuis Johannes al diverse keren met potlood getekend. Zo had ik al wat meer gevoel voor hem en lukte het om hem op mijn paneel te zetten. Het zwijgen is zichtbaar aan de hand die hij voor zijn mond houdt. Hij is stil – verstild – omdat hij de boodschap van het evangelie hoort. In stilte ontvangt hij de boodschap van de (goddelijke) Liefde. Eerst moet die tot hem dóórdringen. En daarna gaat hij aan het schrijven. Maar dat zien we op deze icoon niet.

Verbonden met een goddelijke wereld

Wat onder mijn handen groeide, was een mens die contact heeft met God – met een Bron van inspiratie en Liefde – die hem stilzet. Die brengt hem tot zichzelf en raakt zijn hart met een zachtheid, met hoop en perspectief. Het blijft voor mij een bijzondere ervaring dat de icoon die ik zelf schilder een dergelijk appèl op mij doet. Dat gebeurde tijdens het schilderen al, maar ook daarna. Na deze schilderweek – die heel intens en intensief was – voelde ik me heel dankbaar voor het proces dat ik met mijn icoon had meegemaakt en voor wat er was ontstaan. Het voelt als een wonder dat die in mijn overgave ‘zo maar’ ontstaat! Ik had niet alleen mijn technieken verfijnd, maar was zelf verbonden met die bijzondere en naar mijn gevoel goddelijke wereld. En ook nu na een aantal weken word ik keer op keer geraakt door een boodschap van Liefde als ik Johannes in de ogen kijk.

Na een week thuis geweest te zijn vertrok ik naar het Byzantijns klooster in Chevetogne voor het schilderen van nog een Johannes-icoon en het bijwonen van de getijden van de monniken daar. Dat levert een nieuw en heel ander verhaal op. Daarover zal ik later schrijven.

Nijmegen, 15 oktober 2021

Annet Hogenbirk

Icoon bestellen?

Ik schilder iconen naar eigen keuze en in opdracht. Mocht je een icoon door mij willen laten schilderen, neem dan contact met mij op. Een voorbeeld van een icoon op bestelling is de icoon van Christus Pantocrator naar het voorbeeld van de icoon in het Sint Catharinaklooster in de Sinaïwoestijn.

7 Keuzevragen via corona

7 Keuzevragen via corona


Beweging Foto © Annet Hogenbirk

Ik durf niet te schrijven na corona. We zijn er nog steeds niet vanaf en komen we ooit af van deze nare ziekte? Ik heb geen idee! Ik hoop het. Maar de impact op ons leven van alledag is groot. Er is al heel wat over gezegd en geschreven. Vaak gaat het over de economie, ons uitgavepatroon, evenementen, de horeca of over het al dan niet online werken. Over oplopende besmettingen of geruststellende cijfers of over het effect van corona op ons welbevinden. En soms ook over positieve effecten. Ieder heeft wel eigen ontdekkingen gedaan. Je kijkt nu met een andere blik naar wat gewoon was. En maakt dat voor jou uit? Verandert corona nú iets aan ons leven: aan de keuzes die we maken?

Eruit geraakt

Ik heb de indruk dat iedereen tegenwoordig wel iets doet wat zij/hij eerder niet deed of omgekeerd. Door de lockdowns die we meegemaakt hebben is de vanzelfsprekendheid van veel activiteiten doorbroken. Je bent eruit geraakt: uit die groepsactiviteiten die je deed. Een streep werd gezet door samen trainen op de ijsbaan bijvoorbeeld, door het samenkomen met je leesgroep bij iemand thuis. Samen een verjaardag vieren met familie en vrienden kon niet meer. Boodschappen doen werd een saaie klus: in je eentje zo snel mogelijk en bij zo weinig mogelijk winkels.

Anders gedaan

Het was ook wel rustig en overzichtelijk, zo te leven in je eigen ruimte. Sommige mensen zijn hier helemaal van opgeleefd. Maar voor de meeste van ons geldt wel dat je wel behoorlijk op jezelf – en je huisgenoten als je die hebt – was teruggeworpen. Je moest je maar zien te redden met de mogelijkheden die je had. Ook wat betreft je behoefte aan het ontmoeten van anderen. Zelf ben ik de afgelopen tijd meer gaan wandelen en heb meer mensen telefonisch en via beeldbellen gesproken en gemaild of ge-appt. En ik heb meegedaan aan Zoommeetings en er zelf een paar georganiseerd.

De draad oppakken?

En nu, nu we weer meer anderen live mogen ontmoeten is het de vraag: wat gaan we doen? Ik vraag het mijzelf af en ik hoor het van anderen. Je heroverweegt activiteiten die je voorheen gewoon deed. Waarom deed je het toen? En wil je het nú weer? Je kan anders tegen de dingen aan zijn gaan kijken. Je hebt andere ervaringen opgedaan en misschien ben je ook meer tot jezelf gekomen en heb je ontdekkingen gedaan. Je krijgt nieuwe interesses…

Mogelijkheden benutten

Ik kijk momenteel zelf naar mijn mogelijkheden dit najaar. Voor mijn werk betekent het dat ik weer graag ontmoetingen met anderen organiseer. Ik heb de maandelijkse Inspirerende Ontmoetingen gemist. En de wekelijkse groepsontmoetingen in de advent en de 40-dagentijd. Het zijn altijd bijeenkomsten waar ik warm van word. Het voelt als heel waardevol. Er is zo’n vriendelijke sfeer van verbondenheid met elkaar. En ik merk dat de deelnemers en ikzelf met inspiratie en een gevoel van vrede naar huis gaan. Dus ik ben deze ontmoetingen weer aan het voorbereiden en de verdiepende digitale retraite Ruimte aan het schrijven. Vanaf 11 september ga ik weer groepsontmoetingen begeleiden! En de Zomeravondwandeling in het Goffertpark van 17 augustus jl. was geslaagd. Fijn om weer een lekker en groen stukje werk te kunnen doen! Je zult het vast met mee eens zijn dat het erg prettig is als je zelf weer (deels) live aan de slag bent of als je je dagelijkse bezigheden weer normaler kunt uitvoeren.

7 Keuzevragen voor jezelf

De corona-periode heeft ook effect op hoe je met jezelf omgaat. Sta er eens bij stil:

  1. Welke ruimte heb je nodig om toe te komen aan zijn wie je bent?
  2. Hoe kun jij je openen voor het leven? En niet blijven steken in aandacht voor jezelf, maar juist flow ervaren: opgaan in wat je doet en zijn wie je bent.
  3. Wat levert ruis op, wat moet – en is niet goed voor je – of wat ‘hoort’?
  4. Welke (alledaagse) dingen geven je een gevoel van tevredenheid en voldoening?
  5. Wat heb je zelf nodig aan sociale contacten en vriendschappen?
  6. Wat heb je nodig aan rust?
  7. Wat voor uitdagingen heb je nodig?

Zelf ben ik ook wat wissels aan het omzetten en ik merk dat me dat vertrouwen geeft. ‘Alles wat je aandacht geeft groeit’, is een gezegde. En ja: de ruimte om (mezelf) te zijn groeit! Dat weet ik zeker!

Annet Hogenbirk

Meer informatie

Er zijn verschillende activiteiten rond het thema Ruimte in je (dagelijks) leven waaraan je kunt deelnemen:
Inspirerende Ontmoetingen

Flexibele Digitale Retraite

7 Voordelen van Inspirerende Ontmoetingen

7 Voordelen van Inspirerende Ontmoetingen

https://www.zininmijnleven.nl/categorie/inspirerende-ontmoetingen/
  1. Persoonlijke warmte
  2. Delen wat ertoe doet
  3. Je niet hoeven schamen om eens aandacht te besteden aan verlangens die diep in je leven
  4. Tijd om even stil te staan bij wat belangrijk voor je is
  5. geen probleemgroep, maar een groep waarin je beseft dat het heel normaal is om NIET aan jezelf voorbij te lopen
  6. Je moet niks, maar je krijgt de gelegenheid iets van jezelf te delen. Dat is niet alleen voor anderen waardevol, maar ook voor jezelf. Door te verwoorden waar jij mee bezig bent of tegenaan loopt of wat jouw behoefte is, krijg je jezelf beter in beeld.
  7. En nee, het is niet zweverig…We laten ons inspireren door verhalen over alledaagse dingen en veerkracht van mensen. Verhalen uit de bijbel. Die werken als spiegel en ook als vraag hoe het voor jou en mij is. Hoe wij tegen het leven en tegen onszelf aankijken. Waarin we ruimte vinden om op te bouwen en achter ons te laten. Stap voor stap ga je je weg door het leven. We zijn onderweg. En daarbij kun je elkaar en de teksten goed gebruiken. Ze zijn een fijne gesprekspartner!

Vanaf september zijn er drie Inspirerende Ontmoetingen rondom het thema RUIMTE.
Er is nog plek! Doe jij ook mee?
Meer informatie vind je op: https://www.zininmijnleven.nl/categorie/inspirerende-ontmoetingen/